Martta TÜFE %1,94 ile beklenti altı kaldı. Gıda yavaşladı, ulaştırma öne çıktı. Petrol ve ekmek fiyatları Nisan enflasyonu için risk oluşturuyor.
Martta enflasyon beklentilerin altında gelirken yıllık TÜFE %30,87’ye geriledi. Gıda fiyatlarındaki yavaşlama destek sağlarken, enerji ve ulaştırma kalemleri riskleri canlı tutuyor.
Enflasyonda mart sürprizi: Dezenflasyon yeniden rayda mı?
Mart ayı enflasyon verileri, yılın ilk iki ayında bozulan görünümün ardından piyasaya kısmi bir nefes aldırdı. TÜFE’nin aylık bazda %1,94 ile beklentilerin altında kalması, özellikle gıda fiyatlarındaki ivme kaybının etkisiyle gerçekleşti. Yıllık enflasyonun %30,87’ye gerilemesi ise dezenflasyon sürecinin yeniden işlerlik kazandığına işaret ediyor.
Mart Ayı TÜFE’ye Katkı: Harcama Grupları Analizi (% puan)
🔺 En Yüksek Katkı Yapan Kalemler
| Harcama Grubu | Katkı (% puan) |
|---|---|
| Ulaştırma | 0,75 |
| Gıda ve alkolsüz içecekler | 0,46 |
| Konut | 0,22 |
| Eğlence ve kültür | 0,16 |
| Lokanta ve konaklama | 0,13 |
| Alkollü içecekler ve tütün | 0,12 |
Gıda yavaşladı ama riskler ortadan kalkmadı
Martta gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyat artışının %1,80’e gerilemesi, enflasyondaki düşüşün ana sürükleyicisi oldu. Yılın ilk iki ayında %13,9 gibi yüksek bir artış gösteren bu kalemdeki yavaşlama, manşet enflasyonu aşağı çekti.
Buna karşın taze meyve ve sebzede %3,08’lik artış, gıda tarafında yukarı yönlü risklerin tamamen ortadan kalkmadığını ortaya koyuyor. Bu tablo, özellikle yaz aylarına yaklaşırken arz koşullarının belirleyici olacağını düşündürüyor.
Ulaştırma ve enerji yine başrolde
Mart ayında enflasyonu yukarı çeken ana kalem ulaştırma oldu. Küresel enerji fiyatlarındaki artışın tetiklediği akaryakıt zamları ve bayram etkisiyle ulaştırma fiyatları %4,52 yükseldi. Bu grup tek başına manşet enflasyona 0,75 puan katkı verdi.
Alt kalemlerde ise otobüs taşımacılığı, mazot, et, kira, lokanta-kafe ve sigara fiyatları öne çıkan artış kalemleri arasında yer aldı.
Öte yandan sezon sonu indirimleriyle giyim ve ayakkabı grubunda görülen %2,10’luk düşüş, enflasyonu sınırlayan nadir kalemlerden biri oldu.
Çekirdek göstergeler umut veriyor
Enflasyonun ana eğilimini yansıtan çekirdek göstergelerde ise daha olumlu bir tablo dikkat çekiyor. B ve C endekslerindeki aylık artışların sırasıyla %1,45 ve %1,64 ile manşet enflasyonun altında kalması, dezenflasyon sürecine yönelik iyimserliği destekliyor.
Buna karşın hizmet enflasyonundaki katılık sürüyor. Aylık %2,39 seviyesindeki hizmet enflasyonu, fiyatlama davranışlarında henüz tam bir normalleşme olmadığını gösteriyor. Kira artışının %2,41’e gerilemesi ise sınırlı da olsa olumlu bir sinyal olarak öne çıkıyor.
Üretici fiyatlarında petrol etkisi sert hissedildi
Mart ayında üretici fiyatları cephesinde petrol etkisi çok daha sert hissedildi. Kok ve rafine petrol ürünlerinde %47,10’luk artış, son 32 yılın en hızlı yükselişi olarak kayıtlara geçti. Bu gelişme, üretici fiyatları üzerinden tüketici enflasyonuna geçiş riskini artırıyor.
Elektrik ve gaz tarafındaki %7,51’lik düşüş ise bu baskıyı kısmen dengeleyen unsur oldu.
Nisan ve sonrası: Yeni riskler kapıda
Mart verisi kısa vadede olumlu bir tablo sunsa da Nisan ayına ilişkin riskler belirgin. Özellikle ekmek fiyatlarındaki artış ve petrol fiyatlarının yüksek seyri, enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.
Buna ek olarak mevsimsel etkilerin sürmesi ve enerji fiyatlarının küresel seyri, dezenflasyon sürecinin kırılganlığını koruduğunu gösteriyor.
Sonuç: Temkinli iyimserlik dönemi
Mart ayı enflasyonu, ekonomi yönetimi açısından “kontrollü iyileşme” sinyali verse de, yapısal risklerin ortadan kalkmadığı açık. Gıda ve çekirdek göstergelerdeki iyileşme umut verse de, enerji ve hizmet enflasyonu kaynaklı baskılar dikkatle izlenmeli.
Kısacası, dezenflasyon süreci yeniden rayına girmiş olabilir; ancak bu trenin hızlanması için küresel enerji fiyatlarının ve iç talep dinamiklerinin daha destekleyici bir zemine oturması gerekiyor.
